ตลาด Spot กับ Futures ต่างกันอย่างไร? คู่มือสำหรับมือใหม่

เมื่อคุณเปิดแอป Binance คุณจะเห็นเมนูการเทรดหลักๆ 2 ส่วนคือ Spot และ Futures การทำความเข้าใจความแตกต่างของสองตลาดนี้ คือเส้นแบ่งระหว่างนักลงทุนที่ยั่งยืน กับนักพนันที่อาจสูญเสียเงินทั้งหมดในพริบตา

ตลาด Spot (ซื้อขายทันที): ปลอดภัยที่สุดสำหรับมือใหม่

ตลาด Spot คือการซื้อขายเหรียญคริปโตจริงๆ เหมือนคุณเดินไปซื้อทองคำที่ร้านทอง คุณใช้ USDT ซื้อ Bitcoin คุณก็จะได้ Bitcoin มาเก็บไว้ในกระเป๋า (Wallet) ของคุณจริงๆ

• วิธีทำกำไร: ซื้อถูก ขายแพง (ทำกำไรได้เฉพาะขาขึ้นเท่านั้น)
• ความเสี่ยง: จำกัดอยู่ที่มูลค่าของเหรียญ หาก Bitcoin ราคาตก 50% มูลค่าพอร์ตของคุณจะลดลง 50% แต่ จำนวนเหรียญ Bitcoin ของคุณยังอยู่เท่าเดิม คุณสามารถถือรอ (Hold หรือที่คนไทยเรียกว่า "ติดดอย") จนกว่าราคาจะกลับขึ้นมาได้

ตลาด Futures (สัญญาซื้อขายล่วงหน้า): ความเสี่ยงสูง ผลตอบแทนสูง

ในตลาด Futures คุณไม่ได้ซื้อเหรียญจริงๆ แต่คุณกำลัง "ทำสัญญาเก็งกำไร" ทิศทางราคาของเหรียญนั้นๆ ตลาดนี้มีอาวุธลับ 2 อย่างที่ทำให้คนนิยมเล่น คือ การแทงลง (Short) และ เลเวอเรจ (Leverage)

• ทำกำไรขาลง (Short): ในตลาด Spot ถ้าตลาดเป็นขาลงคุณจะทำกำไรไม่ได้ แต่ใน Futures คุณสามารถเปิดโพสิชัน "Short" เพื่อทำกำไรเวลาที่ราคาเหรียญร่วงลงได้
• เลเวอเรจ (Leverage): คือการกู้ยืมเงินจากกระดานเทรดมาขยายขนาดการลงทุน (สูงสุดถึง 125 เท่าใน Binance) สมมติคุณมีเงินทุน $100 แต่ใช้ Leverage 10x คุณจะสามารถเทรดได้เสมือนมีเงิน $1,000 หากราคาเหรียญขยับไปถูกทางแค่ 10% คุณจะได้กำไร $100 (คิดเป็นกำไร 100% ของเงินต้น)

อันตรายที่ซ่อนอยู่: อาการ "พอร์ตแตก" (Liquidation)

Leverage เป็นดาบสองคม มันคูณกำไรให้คุณได้ มันก็คูณขาดทุนให้คุณได้เช่นกัน จากตัวอย่างด้านบน (ทุน $100, Leverage 10x) หากราคาเหรียญขยับ ผิดทางเพียง 10% คุณจะขาดทุน $100 ทันที

เมื่อผลขาดทุนของคุณเท่ากับเงินต้น (Margin) ที่วางค้ำประกันไว้ ระบบของ Binance จะทำการบังคับปิดโพสิชันของคุณทันที และยึดเงินต้นนั้นไป เหตุการณ์นี้เรียกว่า Liquidation (การชำระบัญชี) หรือที่เทรดเดอร์ชาวไทยเรียกกันติดปากว่า "พอร์ตแตก" ซึ่งหมายถึงเงินทุนของคุณกลายเป็น 0 ทันที (ต่างจาก Spot ที่ถึงราคาตก เหรียญก็ยังอยู่)